Sodium Metabisulfite là gì? Hóa chất này có thực sự an toàn trong thực phẩm?

Sodium metabisulfite là một trong những chất phụ gia thực phẩm nổi tiếng được ký hiệu E223 hoặc INS223, có mã CAS là 7681-57-4. Hãy cùng KPTCHEM tìm hiểu thêm về hóa chất này nhé!

Tìm hiểu về hóa chất Sodium Metabisulfite. Ảnh: Annexechem.

Hiện nay, việc sử dụng chất bảo quản và phụ gia thực phẩm đã trở nên vô cùng phổ biến trong ngành công nghiệp chế biến thực phẩm. Bên cạnh những chất bảo quản thực phẩm thường gặp và được cấp phép như natri benzoat, kali sorbat hay vitamin C chống oxy hóa,… trên thị trường vẫn tồn tại không ít trường hợp bất chấp sức khỏe người tiêu dùng để trục lợi bằng cách lạm dụng hóa chất sai mục đích.

Trong những ngày gần đây, Công an TP HCM vừa triệt phá một đường dây sản xuất, tiêu thụ thịt bò giả và thịt bò ngâm hóa chất, vụ việc hiện đang gây xôn xao và được dư luận đặc biệt quan tâm. Theo đó, các đối tượng đã sử dụng hóa chất Sodium Metabisulfite để xử lý thịt heo nái giá rẻ thành thịt bò nhằm nâng giá bán và đánh lừa người tiêu dùng.

Vậy Sodium Metabisulfite thực chất là hóa chất gì, có được phép dùng trong thực phẩm hay không, và đâu là ranh giới giữa ứng dụng hợp pháp với hành vi vi phạm an toàn thực phẩm?

Sodium Metabisulfite là gì?

Sodium Metabisulfite là một hợp chất vô cơ dạng bột hoặc tinh thể màu trắng, có mùi hắc nhẹ giống lưu huỳnh, công thức hóa học là Na2S2O5. Trong thương mại, chất này còn có nhiều tên gọi khác như dinatri metabisulfit, natri pyrosulfit, SMBS,…

Khi tan trong nước, sodium metabisulfite có khả năng giải phóng sulfur dioxide (SO2) tạo nên tính chống oxy hóa và kháng khuẩn mạnh. Nhờ đó, nó được dùng phổ biến trong xử lý nước và nước thải, công nghiệp hóa chất, dược phẩm, và là chất tẩy trắng thông dụng trong ngành dệt may, bột giấy và giấy.

Vai trò của sodium metabisulfite trong bảo quản thực phẩm

Trên thực tế, chất này là một trong những chất phụ gia nổi tiếng với ký hiệu E223 hoặc INS223, thường được các nhà sản xuất sử dụng như một chất bảo quản và chất chống oxy hóa trong bảo quản thực phẩm. Họ có thể thêm nó vào thịt, trái cây và rau tươi, trái cây sấy khô, nước ép hoặc rượu vang,… để ngăn ngừa hiện tượng đổi màu, ức chế sự phát triển của vi khuẩn và nấm mốc trong quá trình chế biến và vận chuyển. Nhờ đó, thực phẩm vẫn giữ nguyên được màu sắc, độ tươi bên ngoài và hạn chế tình trạng ôi thiu.

Hình ảnh một cơ sở đang “hô biến” thịt heo thành thịt bò bị phát hiện. Ảnh: Báo Tuổi Trẻ.

Sodium Metabisulfite có an toàn không?

Theo nhiều nghiên cứu, loại bột này rất dễ gây kích ứng da, mô, và độc hại nếu hít phải, khi trộn với nước nó cũng có tính ăn mòn cao. Xét về tính an toàn, nhóm chất bảo quản thực phẩm gốc sulfite nói chung và sodium metabisulfite nói riêng có thể gây ra các triệu chứng về hô hấp ở một số người, đặc biệt là những người mắc bệnh hen suyễn và người có cơ địa nhạy cảm. Theo bệnh viện Cleveland Clinic, khoảng 4-5% người bị hen suyễn có thể xuất hiện các triệu chưng như: thở khò khè, tức ngực, ho, hắt hơi, sổ mũi, nổi mề đay,… sau khi tiếp xúc với sulfite.

Không chỉ ảnh hưởng đến đường hô hấp, sodium metabisulfite còn có thể gây viêm da tiếp xúc ở một số người nhạy cảm. Tình trạng này thường xuất hiện khi da tiếp xúc trực tiếp với các sản phẩm chứa sulfite như thuốc nhuộm tóc, mỹ phẩm chăm sóc cá nhân hoặc một số loại thuốc.

Những miếng thịt có màu đỏ tươi và ngoại hình bắt mắt liệu có thật sự tươi tự nhiên hay có sự can thiệp của hóa chất? Ảnh: Youtube.

Theo chuyên gia dinh dưỡng Bonnie Taub-Dix, phản ứng với sulfite ở mỗi người là hoàn toàn khác nhau. Có người chỉ gặp biểu hiện nhẹ như khó chịu hoặc kích ứng nhẹ, nhưng cũng có người có thể phản ứng nghiêm trọng hơn với các triệu chứng khó thở hoặc dị ứng mạnh. Một số trường hợp vẫn có thể dung nạp lượng nhỏ sulfite mà không gặp vấn đề đáng kể, trong khi những người khác lại cần tránh gần như hoàn toàn.

Điều đáng chú ý là phần lớn phản ứng với sulfite không xảy ra do “ăn” trực tiếp chất này, mà do hít phải khí sulfur dioxide (SO2) được giải phóng từ thực phẩm hoặc đồ uống có chứa sulfite. Ví dụ, bia và rượu vang thường chứa sulfite để bảo quản, và trong quá trình sử dụng, người uống có thể hít phải khí SO2 phát sinh.

Trong những trường hợp hiếm gặp nhưng nguy hiểm, sulfite còn có thể gây sốc phản vệ, một dạng phản ứng dị ứng nghiêm trọng cần cấp cứu ngay lập tức. Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm: khó thở hoặc hụt hơi, thở khò khè, tức ngực, sưng mặt, môi hoặc lưỡi, da đỏ nóng hoặc sưng phù, khó nuốt, tim đập nhanh, tiêu chảy, nôn mửa. Nếu xuất hiện các triệu chứng này sau khi sử dụng thực phẩm chứa sulfite, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Kết luận

Với nhiều rủi ro tiềm ẩn cho sức khỏe, Sodium Metabisulfite từ lâu đã nằm trong danh mục chất bảo quản bị cấm dùng trong thực phẩm. Tuy nhiên, vụ việc đường dây sản xuất và tiêu thụ thịt bò giả vừa qua đã gióng lên một hồi chuông cảm báo về tình trạng an toàn thực phẩm, nhất là với những loại thịt tươi sống. Bên cạnh trang bị kiến thức cơ bản về các phụ gia thực phẩm, người tiêu dùng nên chọn mua ở những cửa hàng uy tín để hạn chế khả năng mua phải thực phẩm kém chất lượng.